Wet collectieve warmte (Wcw)

Wat is de Wet collectieve warmte (Wcw)?

Voorheen was de uitrol van warmtenetten vaak een samenspel tussen marktpartijen en incidentele subsidies. Met de komst van de Wet collectieve warmte (Wcw), die op 1 januari 2026 in werking trad, verandert dit behoorlijk. Waar de Warmtewet vooral consumentenbescherming regelde via het ‘niet-meer-dan-anders’-principe, verschuift de Wcw naar:

• Publieke regie op warmtenetten
• Aanwijzing van warmtekavels door gemeenten
• Warmtebedrijven met minimaal 51% publiek eigendom
• Overgang naar kostengebaseerde tariefregulering

Warmtenetten worden daarmee nadrukkelijker gepositioneerd als publieke infrastructuur, vergelijkbaar met elektriciteit en drinkwater.

Zo werkt de Wcw in de praktijk

De Wcw introduceert een systeem van warmtekavels. Gemeenten krijgen de taak om gebieden aan te wijzen waar een warmtenet de meest efficiënte oplossing is. Voor deze kavels wordt één warmtebedrijf aangewezen dat verantwoordelijk is voor aanleg en exploitatie.

Voor woningcorporaties betekent dit dat ze niet langer met talloze partijen om tafel hoeven. Dat wordt een partner die handelt vanuit een publiek belang, wat nauwer aansluit bij de maatschappelijke missie van de corporatiesector.

Daarnaast wordt de koppeling met de gasprijs losgelaten. Warmtetarieven worden voortaan kostengebaseerd vastgesteld onder toezicht van de ACM. Dat is gunstig voor het beheersen van woonlasten voor de huurders.

Wat betekent de Wcw voor huurders?

Waar tarieven eerder indirect meebewogen met de gasprijs, worden ze nu gebaseerd op daadwerkelijke kosten plus gereguleerd rendement. Dat betekent:

• Minder prijsschommelingen
• Betere voorspelbaarheid van woonlasten voor huurders
• Sterkere onderbouwing richting huurdersorganisaties
• Meer stabiliteit in exploitatiebegrotingen

Wat betekent de Wcw voor u als gebouweigenaar?

Voor woningcorporaties en vastgoedbeheerders biedt de wet eindelijk de broodnodige investeringszekerheid.

• Aansluitrecht en -plicht: Binnen een warmtekavel is er recht op een aansluiting. Gemeenten kunnen via de Wgiw (Wet gemeentelijke instrumenten warmteovergang) de uiterste datum bepalen waarop het aardgas verdwijnt.
• Net-Ready standaard: Gebouwen moeten technisch voorbereid zijn op lagere temperaturen. De Wcw stimuleert systemen die werken met Lage Temperatuur (LT) of Zeer Lage Temperatuur (ZLT)
• Kleine systemen: Voor buurtinitiatieven en kleine warmtegemeenschappen (doorgaans tot 1.500 aansluitingen) gelden vaak lichtere regels, mits zij geen winstoogmerk hebben.